Hirigintzaz kanpinean ikasitakoak

Oraindik oporren oroitzapenak fresko dauzkagula aprobetxatuz, hausnarketa bat partekatu nahi genuke zuekin, ea ados zaudeten eta denon artean sakontzeko gai garen. Udara honetan ere gure oporraldia kanpinean pasa dugu. Behin-behineko herrixka hauetan egunero aldatzen da paisaia, egunero eraikitzen da auzoa, egunero birsortzen da komunitatea.

kanping

1- Oinezko (eta bizikleta, patinete)-en hiria denez, autoek protagonismoa galtzen dute. Pertsonek lehentasuna izatea egoera onartua da, komunitateak barneratua. Ez dago horren inguruko zalantzarik. Honi esker sortzen da bizitza jazotzeko giro egokia, autorik ezean segurtasuna ia bermatuta baitago.

2- Ez da maila sozio-ekonomiko mailaren araberako segregaziorik sortzen herri hauetako kaleetan: luxozko autokarabana baten ondoan kanping denda xumeena aurki dezakegu.

3- Oztopo errealik gabe intimitatea kudeatzeko edo sentitzeko gai gara. Norberak garbi du non bukatzen den bere lurzatia, ez du hesirik jarri beharrik. Eta lurzati horretan bere familia bizitza garatzeko gai da, ingurukoen begibistan.

4- Lan produktiboa mapatik desagertzean, lan erreproduktiboa gelditzen da agerian. Komunitate osoak parte hartzen du eguneroko bizitzako “etxeko” lanetan: ura garraiatu, erropa eskegi, umeei komunera lagundu, kanpamendua txukun mantendu,… Salbuespenak salbu, guztiok parte hartzen dugu lan horietan: haur, heldu, gizon eta emakume. Errazagoa da, gainera, lan horiek auzokoekin batera egitea. Honek arazo berdinei erantzun bateratua ematen ere laguntzen du.

Bizitza BEGIBISTAN gertatzen denean elkarrekintza errazten da, KOMUNITATEA indartzen da. Agerian gelditzen dena bizitza bera da, funtsezkoa. Horregatik, gure herri eta hirietan pertsonen arteko harremanak erraztea egin-beharreko zerrendan lehen postuan jarri beharko genuke, oinezkoentzat kale seguruak eraikiz eta espazio eta ekipamendu publikoak pertsona ezberdinen beharretara egokituz.

Mapa de Lugares para la Convivencia en Urnieta

Urbes For All va a dirigir y desarrollar el proyecto “Lugares que suman, lugares que restan” para el Ayuntamiento de Urnieta, durante el próximo mes. El objetivo de este proyecto es el de realizar un diagnóstico sobre los lugares para la convivencia. 

Mediante un proceso participativo se recogerá la opinión en cuanto a la convivencia sobre los espacios públicos del municipio.

Pretendemos, con la información recogida, trazar mapas de lugares para la convivencia, con dos claros objetivos:

  • Reflejar la riqueza de la convivencia en el municipio.
  • Identificar lugares de encuentro, conflicto, separación, oportunidad, etc.

banco-largo

El concepto de convivencia resulta amplio y difuso, y cada uno de nosotros lo interpreta de distinta forma en cuanto a significado o alcance. Es por ello que resulta difícil conseguir resultados unificados, sobre todo si realizamos estudios en grupos muy heterogéneos.

Con el fin de superar este obstáculo, queremos proponer a los habitantes de Urnieta que participen en esta propuesta enlazando el concepto de convivencia con un lugar concreto que forme parte de su realidad cotidiana, con un lugar de su pueblo.

Cada lugar influirá de manera distinta sobre dicha convivencia, y presentará aspectos positivos o negativos en función de las experiencias o percepciones propias de cada persona. Porque además de ser el escenario de nuestras relaciones, los edificios y espacios públicos condicionan el trato entre unas personas y otras, e intervienen en la convivencia.

El resultado

Partiendo de la información recogida en estas fichas, trazaremos mapas y gráficos en los que reflejaremos los puntos de vista que diferentes grupos (por ejemplo, hombres y mujeres) tienen sobre el mismo lugar. Estos mapas se podrán ver en la exposición que durante el mes de enero se realizará en Lekaio y esperamos que sean el punto de partida para la reflexión y el debate sobre la complejidad de la convivencia.

“Lugares que suman, lugares que restan” será un diagnóstico realizado por los propios ciudadanos, por lo que sus resultados podrán tenerse en cuenta en futuros proyectos sobre edificios o espaciós públicos.

Podéis informaros sobre este proceso en la página urnietakolekuak.wordpress.com .

Urnietako Elkarbizitzarako Lekuen Mapa

Urbes for All aholkularitzak Urnietako Udalarentzat “Batzen duten lekuak, kentzen duten lekuak” proiektua gidatu eta garatuko du hurrengo hilabetean zehar. Proiektu honen helburua Urnietako elkarbizitzaren diagnostiko bat egitea da eta bertako herritarren partaidetzaren bitartez kaleko elkarbizitzari buruzko iritzia jasoko da, herriko espazio publikoak oinarri hartuz.

Galdetegi bidez jasoko ditugu iritziak eta bildutako informazioaren bidez elkarbizitzarako lekuen mapak osatzea da gure asmoa bi helburu hauekin:

  • Herriko elkarbizitzaren aberastasuna islatzea eta ezagutzera ematea.
  • Herrian topaketa-lekuak, gatazka-lekuak, bereizketa-lekuak, aukera-lekuak eta abar identifikatzea.

4-gazte-bankuan

Elkarbizitzaren kontzeptua zabala eta lausoa da, eta norbanakoaren arabera interpretazio anitz ematen zaio esanahiari edota alkantzuari dagokionez. Hori dela eta, zaila izaten da gai honen inguruan egiten diren diagnostikoetan emaitza baterakorrak eskuratzea, batez ere ikerketan talde heterogeneoak hartu badira kontuan.

Oztopo hau gainditu asmoz, partaidetza-proiektu honetan zera proposatuko diegu urnietarrei: elkarbizitzaren kontzeptua beraien eguneroko bizitzako errealitate konkretu batekin lotu dezatela, bere herriko leku batekin alegia.

Leku bakoitzak modu ezberdinean eragingo dio elkarbizitza horri, eta alderdi positiboak edo negatiboak izango ditu pertsona bakoitzaren esperientzien edo perzeptzio propioen arabera. Herritarron bizimoduaren eskenatoki izateaz gain, espazio publikoek gure arteko tratua baldintzatu eta elkarbizitzaren gain eraginten dute.

Emaitza

Herritarren partaidetzari esker jasotako datu eta iritziak hainbat mapa eta irudi grafikotan trinkotuko dira, talde desberdinek (gizonezko eta emakumezkoak, adibidez) leku berberari buruz dauzkaten ikuspuntuak islatuz.  Urtarrilean zehar ikusgai egongo diren mapa hauek, elkarbizitzaren konplexutasunaren inguruan hausnarketarako eta eztabaidarako abiapuntu izatea espero da.Halaber, “Batzen duten lekuak, kentzen duten lekuak” proiektua diagnostiko bat denez, bere emaitzak kontuan hartu ahal izango dira herriko eraikin eta espazio irekietan eragin dezaketen egitasmoetan.

Informazio gehiago urnietakolekuak.wordpress.com-en aurkituko duzue.

Elkarbizitza eta espazio publikoa (II)

Espazio publikoaren kalitatea bermatzeko arlo ezberdin asko uztartu behar dira, bakoitzari dagokion garrantzia emanez, bere neurrian, kasuaren arabera. Ez dago espazio publiko perfektua sortzeko errezeta magikorik, espazio publiko hori ez bait da ezer giro eta osatuko duten pertsonik gabe, eta pertsonok, oraingoz behintzat, bakarrak eta ezberdinak bait gara.

Superkilen_

Gomendioak baino ezin ditugu aipatu, hauek norberak bere kasura egokitu beharko ditu. Hortxe dago gakoa, hortxe magia: espazio publiko batzuk oso ondo funtzionatzen dute, beste batzuk berriz, ez.

Gomendio batzuk

1.- Erabiltzaileen partehartzea espazio publikoen eraketan

Egungo espazio publikoen balorazioa egin eta hauen eraldatzea nondik norakoa izan behar duen prozesu partehartzaile bihurtuz nolabaiteko inplikazio emozionala lortzen da. Prozesu partehartzaile honentzat ondoko hiru helburu hauek jar ditzakegu, adibidez:

  • Programaren definizioa eta espazio publikoen sarea diseinatzea.
  • Erabilera eta ekipamendu zehatzen zerrenda osatzea.
  • Espazio publikoaren diseinuan parte hartzea, ariketa pilotu gisa.

2.- Natura espazio publiko sarean txertatzea

Ez gara naturaren onurak aipatzen hasiko, ez bait genuke bukatuko. Aipatuko duguna, ordea, elementu naturalen erabilera espazio publikoen sare osoa kontutan hartuta egitea gomendatzen dugula da. Izan ere, espazioak elkarren artean lotzeko erabil ditzakegu zenbait elementu, edo eta espazioak elkarrengandik desberdintzeko. Erabakiak, beti ere, konszientea izan behar du, ingurune osoa kontutan izanda.

3.- Espazio publikoaren erabilera berpiztuko duten erabilpenak txertatzea

Ez da gai erraza: kaleen berpiztea ez da nolanahi lortzen eta leku zehatz batetan funtzionatu duen errezetak ez du beste leku batetarako balio. Hala ere badira kontutan hartu beharreko zenbait aldagai eta parametro:

  • Kale bakoitzaren izakera bereizgarria indartu.
  • Oinezkoen zirkulazioa bultzatuko duten gune erakarleak sortu ardatzen muturretan.
  • Ekipamendu publikoren bat ekimenak sustatu eta txertatuko dituen ardatz bihurtu.
  • Kale mailan dauden jarduerak indartu eta bultzatu.

4.- Egokitzapen topografikoa eta irisgarritasuna bermatzea

Ibilbide irisgarri sare bat osatzea ezinbestekoa iruditzen zaigu espazio publikoen erabilera orokor eta oso bat lortzeko. Hala ere, sare horrek kontutan izan behar du hasierako egoera, nolabaiteko oreka lortuz tokiko orografiarekin. Gomendio nagusiak hauek lirateke, beraz:

  • Oinezkoen ibilbideak topografiara egokitu, sare egoki bat bermatuz, batez ere ekipamendu publikoen inguruan.
  • Irisgarritasun legeak araututako puntuak bete eta, ahal bada, gainditu Irisgarritasun Unibertsala lortzeko bidean.

5.- Egokitzapen klimatiko eta akustikoaren bidez erosotasuna lortzea

Espazio publikoa erabilgarria izan dedin, ezinbestekoa da erosotasuna. Erosotasun hori aldakorra da: neguan eguzkitan egon ahal izatea, udaran itzala edukitzea bezain garrantzitsua da. Bestalde, zarata gehiegi dagoen lekuetan hau leunduko duten elementuak jartzea ere gomendagarria da.

6.- Hiriaren irakurketa egokia bermatzea

Hiriko espazio publikoaren irakurketa formala errazteak non gauden eta nora joan nahi dugun hobeto ulertaraziko digu. Toki bakoitzak bere izaera formala izateak, bestetik desberdintzeak, harreman berezia sortarazi dezake pertsona ezberdinekin. Horretan lagun dezake, baita ere, hiri altzari egokiak aukeratzeak, edo eta bestelako elementu desberdintzaileak jartzeak, artelanak esaterako. Honen inguruan, beraz, zera azpimarratuko genuke:

  • Espazio publikoen arteko jerarkiak agerian jarri, hiriaren irakurketa espaziala errazteko. Espazio bakoitzaren izakera landu.
  • Behe solairuen tratamendu bateratua, espazio bakar gisa ulertarazteko.
  • Zoladura eta argiteria aukeraketa egokia egin, helburu formala eta erabilgarria bateratuz.

7.- Hiri ekipamendurako elementuen aukeraketa egokia egitea

Hiri ekipamendurako elementu egokiak aukeratzea ez da nolanahi egin daiteken zerbait. Haurren jolasetatik hasi eta eserleku edo iturri egokietaraino asko dira kontutan hartu beharreko parametroak. Izan ere, erabiltzaileen behar eta ahalmen ezberdinak aintzat hartu behar ditugu, ahal izanez gero, guztiei erantzuna eman ahal izateko.

  • Haurren jolas parkeetan adin ezberdinak kontutan izan, adin orok jolasteko aukera izan dezan.
  • Jolas parkeak eta helduentzako ekipamendu edo atseden lekuak bata bestearengandin hurbil jarri.
  • Eserlekuak aukeratzerakoan adin eta egoera ezberdinak kontutan hartu, bai eta kokapen egokia ere.
  • Iturri, komun eta gainontzeko ekipamenduak erabilgarri eta irisgarriak egin, diseinua pertsonei egokituz.

Lehen atala: Elkarbizitza eta espazio publikoa (I)

Elkarbizitza eta espazio publikoa (I)

Hirigintza ez da, inondik inora, gizarteko arazo guztien sendagile. Premisa hau oinarritzat hartuz, has gaitezen hausnarketan.

Espazio publikoa da gure elkarbizitzaren eszenatoki nagusia eta bere formak eragin handia du pertsona (=aktore) bakoitzak joka dezakeen paperean. Auzoei buruz ari garenean, eragin hori hare handiagoa da, pertsona eta lekuaren arteko lotura ere sakonagoa bait da.

Kohesio sozial maila* ezberdinak daude:

elkarbizitzak

Bereizketa kasuetan ez da talde ezberdinetako pertsonen arteko nahasketarik ematen espazio berean. Talde homogeneo ezberdinak ageri dira espazio publikoan zehar sakabanatuta.

Bizikidetza ematen denean aldiz, espazio bera partekatu arren, ez da beraien arteko harremanik sortzen. Bakoitzak bere aktibitateari ekiten dio, ondokoa kontutan hartu gabe.

Elkarrekintzaren kasuan, espazio berean nolabaiteko harremana sortu ohi da, elkar agurtu edo elkarrizketak adibidez.

Elkarbizitza da lortzen zailena: espazio berean ekintzak partekatzea suposatzen du.

Baina nolatan lagun dezake espazio publikoaren formak elkarbizitza sortzen? Hirigintzaren lana elkarbizitza hori erraztuko duten baldintzak sortzea izan beharko luke eta hori lortzeko errezetaren osagai batzuk hauek dira:

  • Funtzio aniztasuna duten espazioak sortu, jarduera ezberdinak leku berdinean eman daitezen.
  • Espazio publikoaren erabilpena erraztu, irisgarritasun eta segurtasun gaiak kontutan hartuz.
  • Espazio publikoen arteko lotura egokia bermatu, oinezkoen erabilpena erraztuz.
  • Auzokideen auzoarekiko lotura emozionala sustatu, komunitatea indartuz.

Osagai hauek nola lortu eta nahastu bihurtu da gakoa.

Filmeetan dioten bezala, “jarraituko du”.

*Col·lectiu Punt 6-en “Emakumeak lanean. Genero Ikuspegitik Hiri Azterketa Gida” gidaliburuan oinarrituta.