Genero ikuspegia udal plangintzan eta hirigintzan integratzeko diru-laguntzak

Ingurumena, Lurralde Plangintza eta Etxebizitza Sailak hirigintza inklusiboari buruzko laguntza-deialdi bat onartu du, udal plangintzan eta hirigintzan genero-ikuspegia integratzeko. Horretara bideratuko dira 200.000 euro guztira.

Analisien, diagnostikoen eta ondorioen dokumentuak egiteko behar den laguntza teknikoa kontratatzeak eragiten dituen gastuak finantzatuko dira, barnean hartuta hirigintza-tresnak hobetzeko proposamenak edo neurri zuzentzaileak, genero-ikuspegiari dagokion aldetik, eta, zehatzago esanda, hauek:

  1. Eraikuntzako eta urbanizazioko ordenantzak proposatzea, edo
  2. Hirigintza-planeamendurako, genero-ikuspegia duten tresnak proposatzea.

Laguntzak eskatzeko epea urriaren 12an amaituko da. Informazio osoa eta kudeaketarako jarraibideak esteka honetan.

Genero ikuspegia hiri-plangintzan

(Leer el artículo en español)

Valentziako udalak HAPOaren berrikusketan genero ikuspegia txertatzeko asmoa dauka, eta horren harira, Hiri-Garapeneko Zinegotzigoak udaleko hirigintza arloko teknikariei zuzendutako prestakuntza ikastaroa prestatu zuen, “Urbanismo de género: criterios para su aplicación en València” izenburupean. Universitat Politècnica de València-n irakasle diren Eva Álvarez eta Carlos Gómez arkitektoak arduratu ziren saio hauek diseinatzeaz eta zuzentzeaz.

Eva izan zen prestakuntzako atal bat irakastera gonbidatu gintuena: guk ez genuen ezagutzen, baina berak gure arrastoa jarraitzen zuen Irungo HAPOan eta Bilboko HAPOaren Aurrerakinean egin genituen lanei segika, izan ere genero ikuspegi batetik neurri konkretu eta eraginkorrak txertatu dituen hirigintza-plan oso gutxi dago nonbait. Prentsa oharrak modu honetara jaso zuen: “Así se lograría que la ciudad fuera pionera en España, junto con Bilbao, donde ya se han aplicado soluciones en este sentido.”.

Horrelakoetan ia beti gertatzen zaigun bezala, gonbidapenarekin batera poza eta sustoa, biak batera etorri zitzaizkigun, are handiagoak “irakasle” lanetan ondoan izango genituenak ikusita. Besteak beste, Eva Kail (hirigintza eta generoan Europan den aditurik garrantzitsuenetakoa), Zaida Muxí (genero eta hiriaren gaian gure erreferente eta irakasletzat duguna), Atxu Amann handia edo Albert Cuchí (Vallès-eko Arkitektura Eskolako zuzendaria). Kanpoko norbaitek esan arte, batzutan ez zara konturatzen bide berriak urratzen ari zarela eta norabide onean zoazela. Horregatik ere gaude hain eskertuta Evarekin. Hemen prestakuntza saioen programa:

Ez zen horrelako bat egiten genuen lehen aldia, eta tira, badirudi gustatu zitzaiela: izan ere, gero eta prestakuntza saio gehiago ematen ari gara, gure Arkitektura Eskolan adibidez, baina batez ere udaleko teknikari eta ordezkari politikoei eskaintzen dizkiegu, saio espezifikoen bitartez batzuetan, hiri-diagnostikoen proiektuen parte bezala besteetan.

Hirigintza genero ikuspegi batetik: mugatzaileen eta eraginen mapa baten proposamena

(Leer el artículo en español)

Nahiz eta normalean hirigintzan genero ikuspegia txertatzeko eskakizunak datu errealen gainean sendo arrazoitzen diren, oraindik ere arduradun askok (teknikariak, ordezkari politikoak) jarduera “bigun” edo “benetako hirigintzaren gehigarri” bezala hartzen du hirigintza feminista. Gure ustez, pertzepzio honetarako arrazoietako batek honokoan datza: gure inguruko udalerrietako hiri-plangintzan ez dagoela ia genero ikuspegiaren aplikazioaren adibide konkreturik. Gure kasuan ordea egin ahal izan ditugu era horretako lanak, eta kanpotik adierazi zaigun arte ez gara jabetu hauek izan duten garrantziaz.

Garbi daukagu norabide honetan egin behar dugula aurrera, eta horretarako mapa bat behar dugula bide argi bat urratzeko. Baina aldi berean, eta bokazioz nahiago dugunez “egitea” “ikertzea” baino, kontzeptuzko markoak eraiki eta eztabaidatzeko ariketek ikara apur bat ematen digute.

Edozein kasutan, eta hainbat urtetan gure lanari esker Osasun Publikoan edo Osasunaren Sustapenean ari diren profesionalekin jardun dugunez, osasunean mugatzaileen ereduak ezagunak zaizkigu:

Osasunean mugatzaile sozialen eredua, Dahlgren eta Whitehead-ena (1991). Osasuna emaitza bat dela erakusten du, kausazko baldintzen maila desberdinen arteko elkarrekintzaren ondorioz ematen dena: norbanako, komunitate, edo inguruneetatik hasi eta politika orokorretara edo osasun sistematara.

Mugatzaileen ereduan genero ikuspegia txertatzea helburu, osasunean desberdinkeriak jasotzen dituen marko bat behar dugu gainera:

Osasunean desberdikeria sozialen mugatzaileen kontzeptuzko markoa. Espainian Osasunean Desberdinkeria Sozialak Murrizteko Batzordea, 2010. (Solar et Irwin eta Navarro-n oinarritua)

Ez ditugu ezta bistatik galtzen Udalsarea21-en “Osasuna eta hiri-garapen jasangarria: Tokiko hirigintza-jarduerek osasunean zer eragin daukaten aztertzeko gida praktikoa” lan-koadernoa, edota Asturiasko Osasun-Behatokiaren eskuhartze komunitarioetan ekitatea ebaluatzeko tresna.

Gure mapa marrazten hasteko (“mapa” eta ez “eredua”, hau eltze handiagoko kontua bait litzateke), marko malgu batekin hastea pentsatu dugu, proiektu bakoitzaren ezaugarrietara moldatzeko modukoa:

Hiri-plangintzan genero ikuspegia txertatzeko mugatzaileen eta eraginen eredu baten proposamena. Projekta Urbes (2017)

Markoak hiru zerrenda jartzen ditu harremanean: (i) azterketa-ardatz edo mugatzaileak, (ii) eragin-eremu edo dimentsioak eta (iii) intersekzionalitate-ardatzak. Proiektu bakoitzean marko orokor honetako hiru zerrenden edukia zehaztu behar dugu hainbat baldintza kontuan hartuz: proiektuaren eremua edo eskala, lanaren helburua, bezeroaren ezaugarriak, ingurune soziala, etab.

Adibidez, genero ikuspegi batetik urbanizazio-proiektu baten diagnostikoan eta neurri zuzentzaileen proposamenean egin dugun azken lanean, txostena idazteko erabili genuen mapa honokoa izan zen:

Urbanizazio-proiektua 5 ardatz edo mugatzaileetatik aztertu genuela ikus daiteke: (i) Segurtasuna, (ii) Irisgarritasuna, (iii) Mugikortasuna, (iv) Osasunaren babesa eta (v) Osasunaren sustapena. Eta bestalde, ohar eta neurri zehatzak pertsonaren 5 eremu edo dimentsioen gain duten eraginaren arabera arrazoitu genituen: (i) Autonomia, (ii) Osasuna eta ongizatea, (iii) Denboraren erabilerak eta hauen bateratzea, (iv) Etxearen, pertsonen eta komunitatearen zaintza, eta (v) Presentzia eta adierazgarritasuna.

Puntu honetantxe gaude hiri-plangintzan genero ikuspegia txertatzeko lanei dagokionez. Eta hauxe da gure mapa, oraingoz.

Urbanizazio-proiektu baten diagnostikoa eta neurri zuzentzaileen proposamena genero ikuspegi batetik

(Leer el artículo en español)

Duela gutxi, euskal udal batetako Berdintasun Sailak hala eskatuta, urbanizazio-proiektu baten inguruko “Diagnostikoa eta neurri zuzentzaileen proposamena genero ikuspegi batetik” lana osatu dugu.

Horrelakoetan prozesua ia beti honokoa izaten da: jabe eta sustatzaileek etxeak eraiki eta saltzen dituzte, baina baita espazio publikoak urbanizatu ere (kaleak, enparantzak, lorategiak… xehetasun guztiak kontuan hartuz: zuhaitzak, hiri altzariak, etab.). Aurretik urbanizazio-proiektua aurkeztu behar izaten diote udalari honek bere oneritzia eman dezan. Eta honoko honetan, Berdintasun Sailak erabakian parte hartu nahi izan zuen eta aipatu txostena eskatu zigun.

Proiektuaren dokumentazioa oinarri hartuta (planuak, memoria, aurrekontua…) idatzi genuen txostena. Eskatzailea Berdintasun Saila izanik, argi ikusi genuen ohar eta proposamenak arrazoibide sendoen gainean justifikatu behar zirela, eta beraz horretan ahalegin berezia egin behar genuela. Hala, espero baino dokumentu luzeagoa atera zitzaigun. Eta nola ez, Hirigintza Sailera iritsi zenean, luzeaz gain erabilgaitza iruditu zitzaien txostena, eta laburpen bat eskatu ziguten soilik oharrak eta neurri zehatzak jasoko zituena.

Ez zitzaigun ideia gehiegi gustatzen, baina ulertzekoa zen eta halaxe prestatu genuen laburpen-txostena, honoko sarrera-testuarekin:

Honoko Laburpenean Dokumentu Osoko diagnostikoak eta proposamenak jaso dira, edukia justifikatzen duten ebidentzia eta azalpenak kenduta. Beraz, dokumentu zaluagoa (bizkorragoa) den arren, edukiaren euskarri den marko teorikoa falta zaio. Besteak beste Hirigintza eta Herrilan sailen eskaerari jarraituz idatzia, laburpen honen irakurketak ez luke Dokumentu Osoaren irakurketa ordezkatu behar (68 orrialde, gazteleraz).

Hirigintzan genero ikuspegia aintzakotzat hartzeak konplexutasuna dakar erabakiak hartzeko orduan. Sarritan, gainera, kontraesanak sortzen ditu ohiko hiri-plangintza prozesuek jarraitzen dituzten oinarriekin. Hauen artean nagusia ondorengoa litzateke: Zein da hiri-plangintzaren subjektua?

Hirigintza feministak defendatzen duena da, gizartearen behar eta nahi “garrantzitsuenak” bere baitan dituen hiritar eredu bat ezartze-prozesua ez dela, ez neutroa eta ezta bidezkoa ere. Ez da neutroa, errealitatea irakurtzea eta erabakiak hartzea aurreiritzi, ideologia eta balore jakin batzuetatik abiatuz egiten delako.

Ez da bidezkoa, logika produktiboan oinarritzen baita herritarren jardueren irakurketa egiterakoan, ahalegin eta baliabide gehiago jarriz errenta produkzioarekin lotuta dauden pertsona eta jardueretan, eta gainontzeko pertsona eta jarduerak hauen menpekotzat tratatuz. Bidezkotasunez jokatuz, beharrizan gehien duenari baliabide gehiago eman beharko litzaioke.

Dena den, hainbat erakunde publikotatik egiten diren politika eta jardunbide askoren inguruan gauza bera esan genezake. OCDE-ren grafika hau adibidez: hainbat herrialdek “gastu sozial” gehiago eskaintzen diote errenta gehien duen populazioaren %20ari (lauki laranja), errenta gutxien duen %20ari baino (marra urdina). Bikoitzetik haratago gure inguruko zenbait herrialdetan.

Metodologia

Laburbilduz, genero ikuspegitik hirigintzari ere eskatzen zaiona zera da: lan produktiboari adina baliabide eskaintzea lan ugalkorrari.

Metodologiari dagokionez, proiektu zehatz honetan espazio publikoen eta ekipamenduen azterketa 5 ardatz edo determinatzaileen arabera egin genuen, eta hauen inguruan antolatu genituen behaketak eta proposamenak: (i) Segurtasuna, (ii) Irisgarritasuna, (iii) Mugikortasuna, (iv) Osasunaren babesa eta (v) Osasunaren sustapena. Proiektuaren eskala eta esparrua kontuan hartuta, gure mapa moldatu genuen eta beste hainbat azterketa-ardatz utzi genituen albo batetara: etxebizitzekin harremana (bai eraikinekin eta baita erabilera berarekin ere), jarduera ekonomikoekin harremana, espazio eta ekipamendu publikoen sarea eta eskalak, merkataritza txikia eta hurbilekoa, eta abar.

Beste alde batetara, urbanizazio-proiektuaren eraginpean leudeken 5 eragin eremu edo pertsonaren dimentsio hartu genituen kontuan: (i) Autonomia, (ii) Osasuna eta ongizatea, (iii) Denboraren erabilerak eta hauen bateratzea, (iv) Etxearen, pertsonen eta komunitatearen zaintza, eta (v) Presentzia eta adierazgarritasuna.

Azkenik, laburpenean ez ziren sartu Dokumentu Osoan kontuan eduki ziren intersekzionalitate-ardatzak, proiektuko eremurako hautatu genituenak: (i) klase soziala, (ii) adina y (iii) etnia/kultura.

Astigarragako Mapa Morea

ASTIGARRAGAKO MAPA MOREA ekimenaren helburu nagusia herria parte-hartze prozesu baten bitartez genero ikuspegitik aztertzea izan da.

Prozesua

Hiri debekatuetatik haratago

Hiri debekatuaren mapen helburua emakumeen segurtasunaren ikuspegitik hirigintza berrikustea izan da. Hirigintza eta generoari buruz ari garenean segurtasunaren gaia da guztien gainetik ageri dena. Baina genero ikuspegitik hiri bat aztertzeak beste eremu asko ukitzen ditu, hirigintza ere ez baita inondik ere neutroa.

Hirigintza eta generoa

Espazioek, herrien eta herrialdeen antolaketa, forma eta definizioek eragin handia dute bertan bizi diren pertsonen eguneroko bizitzan. Hori horrela izanik ere, historikoki lan ugalkorra (genero-rolen bitartez emakumeei egotzi zaiena) ez da izan hirigintzan kontuan izan den gaia. Hirietako espazioen egituraketan lan ugalkorrari ez zaio kasurik egin, gizartearen biziraupenerako eta jasangarritasunerako ezinbestekoa den arren. Baina kaleak, plazak eta parkeak espazio publikoak dira eta guztiok erabiltzekoak. Zentzu horretan, segurtasuna, mugikortasuna, irisgarritasuna eta zaintza-lanak bermatu edo erraztu beharko lituzkete espazio hauek.

Espazio publikoaren erabilera

Honetaz gain, eta espazio publikoa delako elkarbizitzarako leku nagusia, proiektu honetan Astigarragan elkarbizitza hori nola ematen den aztertu dugu parte-hartze saioetan: zer leku erabiltzen diren, zeintzuk ez, pertsona desberdinak ordu desberdinetan zein leku dituzten gustuko, zeintzuk saihesten diren, gauetan, neguan… 

Lau ardatz

Hortik abiatuta, herritar guztiek espazio publikoan parte hartu eta espazio publikoaz gozatzeko eta hirietako ekimen-estrategietan erabakiak hartzerako garaian dauden aldeak murrizteko berdintasun-baldintzak landuko ditugu, genero ikuspegitik lau ardatz aztertuz:

  • Segurtasuna eta autonomia
  • Mugikortasuna eta irisgarritasuna
  • Emakumearen presentzia erreal eta sinbolikoa espazio publikoan
  • Zaintza, lan ugalkorra eta eguneroko bizitzarako espazio eta ekipamendu publikoen sarea

Emaitza

Herritarren ekarpenak oinarri hartu eta emaitza bateratu bat sortzeari ekin genion ondoren. Gaia horren zabala izanik, eta ekarpenen izaera horren anitza, hauek fideltasunez jaso nahi izan genituen. Horretarako, leku bakoitzaren inguruan sortutako ekarpen positibo, negatibo, hausnarketa eta iruzkinak mapa bakar batean jasotzea erabaki genuen.

Ikono desberdinen bitartez modu grafikoan adierazi nahi izan ditugu leku bakoitzari buruzko iritziak. Hasieran hauek bateratu eta sinplifikatzea pentsatu genuen arren, izaera anitzari heldu eta konplexutasuna mantentzea erabaki genuen azkenean.

Mapa batean laburbildu ditugu ekarpenak, zenbaki batekin identifikatu direlarik:

Leku bakoitzari buruzko balorazioak ikono ezberdinen bitartez adierazi ditugu, alde batetik laburpen fitxa batean (ikusi irudia) eta bestetik, banakako fitxetan.

Banakako fitxa horietan jaso den informazioa ondorengo hau da:

  • Lekuaren identifikazio zenbakia (ID)
  • Lekuaren izena
  • X eta Y koordenatuak (mapan lekutzeko)
  • Ekarpen positiboak (ikono eta hitz moduan jasota)
  • Ekarpen negatiboak (ikono eta hitz moduan jasota)
  • Iruzkin testuala, baldin badago
  • Diagnostiko laburra

Ikonoen bidez egindako laburpenaz gain, leku bakoitzari buruzko diagnostiko labur bat ere egin da. Diagnostiko honek batzutan aipatutako arazoa baieztatu baino ez du egingo. Bestetan, aldiz, irtenbiderako gomendioren bat dakar. Hona hemen fitxa bat:
Informazio guzti hau  garrantzitsua iruditu zitzaigun partekatu eta erraz ikusteko modukoa izatea. Beraz, fitxen edukia jasotzen duen Online Mapa bat osatu dugu: http://bit.do/MapaMoreaAstigarraga.

Itzulketa Ibilaldia

Otsailaren 10erako antolatu zen herritarrekin batera egiteko ibilaldia. Fitxa batzuk kalean bertan itsatsi genituen lanaren arrastoa gelditu zedin, eta ordubetez herriko zenbait puntura joan ginen, prozesuan zehar jasotako ekarpenak aipatu eta guztion artean komentatuz.

Ondorioak

Prozesuaren ondorio nagusiak aztertzeko orduan, beste guztien gainetik bat nabarmentzen da: udaleko politikari eta teknikarien formakuntza eta sentsibilizazioa da eraginkortasun handiena adierazi diguna, hau da, ondorio positibo zuzen eta arinena izan duena. Eguneroko bizitzaren adierazleak udal politika guztietan oso modu naturalean barnera daitezke, eta horixe da prozesu honek irakatsi digun ikasgai nagusia. Bestalde, lehen pauso honek jarraipena izan beharko duela ere ukaezina da eta lan-talde bakoitzak bere arloari dagozkion tresna egokiak sortu beharko dituela. Baina badirudi zailena egin dela: Berdintasun Sailak Hirigintza arloan hartzen diren erabakietan zeresanik baduela barneratzea, eta hori oso aberasgarria dela deritzogu.

Mila esker, 2016! Gracias, 2016!

2016ean gugan konfidantza azaldu duzuen guztiok izan nahi zaituztegu gure postalean. Eta aurten ere, mapa bat erabili dugu horretarako.

Mila esker 2016an zehar ibilbidea gurekin partekatzearren. 2017ak ere eman diezagula elkarrekin ibiltzeko aukera.

Urte Berri ON!

Hemos querido que todas las personas que habéis confiado en nosotros este año estuvierais en nuestra postal. Por ello, os hemos incluido en el mapa.

Gracias por compartir nuestro recorrido en 2016. Que 2017 nos dé nuevas oportunidades de encontrarnos.

¡Feliz Año Nuevo!

 

P.S.: Iazko mapa hemen ikusgai. El mapa de 2015.

Osasuna eta hiri-garapen jasangarria

2014ko apirilean Udalsarea 21en 17. “Lan Koadernoa” argitaratu zen “Osasuna eta hiri-garapen jasangarria: Tokiko hirigintza-jarduerek osasunean zer eragin daukaten aztertzeko gida praktikoa” izenburupean. Egileek dioten moduan, helburua tokiko hirigintza-ekimenek osasunean daukaten eragina aztertzeko gida praktiko bat izatea da, eta ondokoei zuzenduta dago: hiri-ingurunea aldatzea dakarren, eta beraz, bizimodu osasungarria sustatzeko erabiltzea ahalbidetzen duen edozein ekimen (plan, programa, jarduera) planifikatzen, garatzen edo jarraipena egiten esku hartzen duten pertsona guztiei, teknikariei bereziki. Projekta Urbesen balio handiko dokumentua dela iruditzen zaigu, eta horrexegatik ematen digu are pena gehiago honen ezagutza eta erabilera maila hain bajuak izateak.

Udalsarea 21en eta Osakidetzan (Osasun Publikoa) topa dezakezue. Gazteleraz ere argitaratu zuten.

Genero Ikuspegia Bilboko HAPOaren Aurrerakinean

(Leer el artículo en español)

Bilboko HAPOaren Aurrerakin dokumentua lantzen ari zen LKS-k genero ikuspegia bertan nola txertatu aztertzeko aholkularitza eskatu zigun, eta lan-taldean parte-hartzeko aukera izan dugu azken urtean zehar. Lan interesgarria izan da, aurrerapen dokumentuan ezarri ohi baitira Hirigintza Plan Orokorraren gida-lerroak, hau da, helburu orokorrak.

20161004_112212

Lanaren lehen zatia Informazio Memoria aztertzea izan zen, bertan sumatu genituen generoari buruzko gabeziak detektatu eta konpontzeko asmoz. Lanaren atal honen emaitza izan zen IV. eranskina. Legeria betetzeko genero ikuspuntuaren integratzerako dokumentu osagarria. Eranskin honen bitartez gabezia horiei erantzun nahi izan da, ondorio hauek ikusgai eginez:

  • Bilbon ere, zahartzaroak emakume aurpegia duela
  • Bilboko emakumeek errenta pertsonal baxuagoa daukatela
  • Emakumeek denbora-baliabide gutxiago dituztela
  • Bilbon segurtasun-eza handiagoa dela emakumeentzat

HAPOaren Proposamen Dokumentua osatzeko orduan, lau ondorio hauek hirigintzaren tresnetara hurbiltzeko bi lan-lerro definitu dira:

  • Segurtasuna: espazio publikoaren erabileran segurtasun pertzepzioa hobetzeko baldintzak kontuan hartu.
  • Denboraren kudeaketaren aldarrikapena: generoaren ikuspegitik, hiriaren konfigurazioak denbora pertsonalean duen eragina kontuan hartu beharreko aldagaia da.

Hiria guztiok eskura izan dezagun, honek konpaktua, konplexua, hurbila, irisgarria eta segurua izan behar du, besteak beste. Eta guzti hau zeharka lor daiteke soilik, helburuak zehaztu ondoren esparru bakoitzak bere tresnak erabiliz.

 

Hirigintza guztiontzat: Elgoibar +60

Elgoibarko Udaleko Gizarte Zerbitzuek sustatuta, Unai Arrietak zuzentzen duen Elgoibarko +60 taldearentzat Hirigintza Guztiontzat jardunaldiak emateko aukera izan dugu, 2016ko maiatza eta ekaina bitartean.

352

Hirigintza gai konplexu eta urrun gisa ulertu ohi da. Hala ere, herritarrok egunero bizi, gozatu eta sufritzen ditugu gure herriak. Norberak bere ikuspegia bizipen pertsonaletik jasotzen du, eta horren inguruan hausnarketa aberasteko asmoz, ikuspegi horiei oinarri teorikoak eskaintzea da gure helburuetako bat, herritarra bere esperientzian oinarrituta ahaldundu eta burjabetzea.

Lehen pausoak emateko asmoz, lau saiotan banatu ditugu jardunaldiak:

  1. Bizitza Aktiborako Hirigintza
  2. Hirigintza Barneratzailea: generoa abiapuntu
  3. Etxebizitza generoaren eta zahartzaroaren ikuspegitik.
  4. Saio praktikoa Elgoibarko kaleetan

808-2

Ondorio aipagarriena “begiratzeko modu berri” honek herrian ematen diren prozesuak ulertu eta eraldatzeko tresnak deskubritzen lagundu die zenbait parte-hartzaileri. Bizipenetatik abiatuz, egoera berriak “irakurri” eta hauen diagnostikoak egiteko aukera izan dugu elkarrekin eta benetan aberasgarria izan da, ez baita norabide bakarreko prozesua izan, eman eta jaso egin baitugu guztiok.

 

Irisgarritasun Planak egin eta eguneratzeko diru-laguntzak 2016

Eusko Jaurlaritzak, 2016ko Uztailaren 8eko 3781 Aginduaren bitartez, hiri-ingurunean zein eraikinetan irisgarritasuna bermatuko duten hobekuntza-obrak egiteko eta irisgarritasun-planak egin eta eguneratzeko udalentzako diru-laguntzak eskatzeko deialdia luzatu berri du. Ikusi Agindua hemen (PDF).

–  Diru-laguntza: %75 bermatua planak egin eta eguneratzeko.

 Eskariak aurkezteko epea: 2016ko urriaren 3a.

irisgarritasuna04

Irisgarritasun Plana eguneratu… Zertarako?

Irisgarritasuna hobetzeko obra batetarako diru-laguntza bat eskatzen denean derrigorrezkoa da lan hori Irisgarritasun Planean agertzea. Horregatik, plana zaharkitua dagoelako edo eta behar berriak sortu direlako planean agertzen ez diren espazio edo eraikinetan, planaren eguneratzeak lan horiek aurrera eramateko diru-laguntzak lortzea ekar dezake.

Zeintzuk dira aztertuko diren esparruak?

Hiri-inguruneak, espazio publikoak, eraikinak eta informazio eta komunikazio sistemek bete beharreko  irisgarritasun baldintzak aztertuko dira Irisgarritasun Diagnostikoa osatzeko.

Nola antolatzen dugu Irisgarritasun Plana?

Irisgarritasun Plana erabilgarria izan dadin bi liburukitan banatu ohi dugu:

  • Lehen liburukia: MEMORIA. Diagnostikoa, jardueren lehentasun azterketa, etapa plana eta programa ekonomikoa jasoko ditu. Bi bertsio egin ohi ditugu, euskaraz bat eta gazteleraz bestea.
  • Bigarren liburukia: JARDUKETA FITXAK. Diru-laguntzak eskatzeko erabiliko dira fitxa hauek, esparru eta etapa ezberdinen arabera sailkatuta. Erabilera errazteko fitxak elebidunak dira.

Irisgarritasun Planaren irismena eta antolaketa malguak dira: hirigintzako udal teknikariekin batera definituko dira, herri bakoitzaren errealitatera egokitzeko asmoz.

Emakume eta Gizonen arteko Berdintasunaren Ikuspegitik Irungo HAPN-aren Diagnosia, Ebaluaketa eta Egokitzapena

(Leer el artículo en español)

Irungo Udalarentzat egindako txosten honen helburu nagusia genero ikuspegia Irungo Hiri Plangintza Nagusiaren berrikusketa prozesuan sartzea da. Hirigintza alorrean oinarrizko dokumentua den HAPN-an emakume eta gizonen arteko berdintasuna sustatzeko ezinbesteko aukera izan da, herritarren arteko genero desberdintasunak orekatzea erraztuko duten neurriak bultzatuz.

Aipatzekoa da lan honi ekin genionean plangintzaren dokumentuak jasoa zuela jadanik Hasierako Onespena. Beraz, gure lanaren onarpena Behin-behingo Onespenarekin batera egitea zen. Honek eragin handia izan zuen proposatutako metodologian eta honen ondorioz neurrien eraginkortasuna eta horiek aplikatzeko erraztasuna funtsezkoak izan ziren. Horrela, jada onartutakoarekin kontraesanean sartzea saihestu nahi zen, testuko ordenantzak ahalik eta modurik eraginkorrenean osatuz. Guzti hau posible izateko Hirigintza Plangintzako Arkitekta den Naiara Zabalarekin egindako elkarlan estua ezinbestekoa izan zen, berarekin adostu bait genituen jarraibide nagusiak.

Street Art By SmugOne, in Glasgow

Ordurarte landutako Plangintzaren azterketa egin genuen, irizpide barneratzaileak sartzeko mesedegarri izan zitezkeen puntuak arautegian detektatu ahal izateko. Jarraitutako pausoak ondorengo hauek izan ziren:

  • Plangintza Nagusia genero eta egunerokotasunaren ikuspegitik aztertu,

  • Neurri zuzentzaileak proposatu,

  • Artikuluen alternatiba gisa testu bat edo dagozkion fitxak proposatu,

  • Proposatutako horrek hirigintzako arautegian duen eragina aztertu.

Amaierako dokumentu gisa, txosten honek Irungo Plangintza Nagusiaren behin-betiko idazketan zer-nolako eragina duen ebaluatzeko gida bat egin genuen.

Proposatu genituen neurri zuzentzaile nagusiak hiru alorretan bana ditzakegu:

  1. Espazio publikoan eragina dutenak

  • Oinezkoen guneak diseinatzeko irizpideak aldatzea: Irisgarritasun Legea gainditu eta haratago joan, oinezkoek hiriaren erabilpen erosoagoa egin dezaten.

  1. Ekipamendu publikoetan oinarritutakoak

  • Ekipamendu publikoen erabilerarako baldintzak aldatzea, gizarte-sareak sustatu eta eguneroko bizimodua erraztu dezaten.

  • Merkataritza eta industria guneetako aparkalekuetan oinezkoen segurtasuna bermatzeko beharrezkoak diren arauak finkatzea.

  1. Etxebizitza alorrekoak

  • Eraikuntza Aprobetxamendua zenbatzeko irizpideak aldatzea: eraikita dauden etxebizitzetako baldintzak hobetzea erraztu eta berrietarako irizpideak aldatzea, eguneroko bizitza erraztean oinarritu daitezen.

  • Erabilera Baimenduak ezartzeko araubide orokorra aldatzea: etxebizitza bloke berri bakoitzeko behe solairuan haur-kotxe, erosketa-orga, gurpil-aulki motordunak eta antzerakoak gordetzeko lokal bat eskaini beharko da, adibidez.

  • Etxebizitzetako Bizigarritasun baldintzak aldatzea: etxebizitza bat diseinatzerakoan kontutan hartzen diren zenbait baldintza aldatzea, adibidez, biltegiratze minimoak gainditzea, sukaldeetako biltegi eta lan azalerak segurtasunaren ildotik bermatzea edo eta familia mota ezberdinen egiturara molda daitezken etxebizitza tipologiei bidea erraztea.

Irungo Udaleko Hirigintza Plangintza sailarekin egindako elkarlanari esker, proposatutako artikulu guztiak Planean txertatu dira. Honek bide berriak ireki dizkio Emakume eta Gizonezkoen arteko berdintasunaren alorrean egin ohi diren lanei eta eraginkortasunaren alde egindako apostu honen emaitzak hurrengo urteetan ikusiko ditugu.

Txosten hau eta HAPN-ko beste dokumentuak, udal webgunean.