Genero Ikuspegia Bilboko HAPOaren Aurrerakinean

(Leer el artículo en español)

Bilboko HAPOaren Aurrerakin dokumentua lantzen ari zen LKS-k genero ikuspegia bertan nola txertatu aztertzeko aholkularitza eskatu zigun, eta lan-taldean parte-hartzeko aukera izan dugu azken urtean zehar. Lan interesgarria izan da, aurrerapen dokumentuan ezarri ohi baitira Hirigintza Plan Orokorraren gida-lerroak, hau da, helburu orokorrak.

20161004_112212

Lanaren lehen zatia Informazio Memoria aztertzea izan zen, bertan sumatu genituen generoari buruzko gabeziak detektatu eta konpontzeko asmoz. Lanaren atal honen emaitza izan zen IV. eranskina. Legeria betetzeko genero ikuspuntuaren integratzerako dokumentu osagarria. Eranskin honen bitartez gabezia horiei erantzun nahi izan da, ondorio hauek ikusgai eginez:

  • Bilbon ere, zahartzaroak emakume aurpegia duela
  • Bilboko emakumeek errenta pertsonal baxuagoa daukatela
  • Emakumeek denbora-baliabide gutxiago dituztela
  • Bilbon segurtasun-eza handiagoa dela emakumeentzat

HAPOaren Proposamen Dokumentua osatzeko orduan, lau ondorio hauek hirigintzaren tresnetara hurbiltzeko bi lan-lerro definitu dira:

  • Segurtasuna: espazio publikoaren erabileran segurtasun pertzepzioa hobetzeko baldintzak kontuan hartu.
  • Denboraren kudeaketaren aldarrikapena: generoaren ikuspegitik, hiriaren konfigurazioak denbora pertsonalean duen eragina kontuan hartu beharreko aldagaia da.

Hiria guztiok eskura izan dezagun, honek konpaktua, konplexua, hurbila, irisgarria eta segurua izan behar du, besteak beste. Eta guzti hau zeharka lor daiteke soilik, helburuak zehaztu ondoren esparru bakoitzak bere tresnak erabiliz.

 

Hirigintza guztiontzat: Elgoibar +60

Elgoibarko Udaleko Gizarte Zerbitzuek sustatuta, Unai Arrietak zuzentzen duen Elgoibarko +60 taldearentzat Hirigintza Guztiontzat jardunaldiak emateko aukera izan dugu, 2016ko maiatza eta ekaina bitartean.

352

Hirigintza gai konplexu eta urrun gisa ulertu ohi da. Hala ere, herritarrok egunero bizi, gozatu eta sufritzen ditugu gure herriak. Norberak bere ikuspegia bizipen pertsonaletik jasotzen du, eta horren inguruan hausnarketa aberasteko asmoz, ikuspegi horiei oinarri teorikoak eskaintzea da gure helburuetako bat, herritarra bere esperientzian oinarrituta ahaldundu eta burjabetzea.

Lehen pausoak emateko asmoz, lau saiotan banatu ditugu jardunaldiak:

  1. Bizitza Aktiborako Hirigintza
  2. Hirigintza Barneratzailea: generoa abiapuntu
  3. Etxebizitza generoaren eta zahartzaroaren ikuspegitik.
  4. Saio praktikoa Elgoibarko kaleetan

808-2

Ondorio aipagarriena “begiratzeko modu berri” honek herrian ematen diren prozesuak ulertu eta eraldatzeko tresnak deskubritzen lagundu die zenbait parte-hartzaileri. Bizipenetatik abiatuz, egoera berriak “irakurri” eta hauen diagnostikoak egiteko aukera izan dugu elkarrekin eta benetan aberasgarria izan da, ez baita norabide bakarreko prozesua izan, eman eta jaso egin baitugu guztiok.

 

Irisgarritasun Planak egin eta eguneratzeko diru-laguntzak 2016

Eusko Jaurlaritzak, 2016ko Uztailaren 8eko 3781 Aginduaren bitartez, hiri-ingurunean zein eraikinetan irisgarritasuna bermatuko duten hobekuntza-obrak egiteko eta irisgarritasun-planak egin eta eguneratzeko udalentzako diru-laguntzak eskatzeko deialdia luzatu berri du. Ikusi Agindua hemen (PDF).

–  Diru-laguntza: %75 bermatua planak egin eta eguneratzeko.

 Eskariak aurkezteko epea: 2016ko urriaren 3a.

irisgarritasuna04

Irisgarritasun Plana eguneratu… Zertarako?

Irisgarritasuna hobetzeko obra batetarako diru-laguntza bat eskatzen denean derrigorrezkoa da lan hori Irisgarritasun Planean agertzea. Horregatik, plana zaharkitua dagoelako edo eta behar berriak sortu direlako planean agertzen ez diren espazio edo eraikinetan, planaren eguneratzeak lan horiek aurrera eramateko diru-laguntzak lortzea ekar dezake.

Zeintzuk dira aztertuko diren esparruak?

Hiri-inguruneak, espazio publikoak, eraikinak eta informazio eta komunikazio sistemek bete beharreko  irisgarritasun baldintzak aztertuko dira Irisgarritasun Diagnostikoa osatzeko.

Nola antolatzen dugu Irisgarritasun Plana?

Irisgarritasun Plana erabilgarria izan dadin bi liburukitan banatu ohi dugu:

  • Lehen liburukia: MEMORIA. Diagnostikoa, jardueren lehentasun azterketa, etapa plana eta programa ekonomikoa jasoko ditu. Bi bertsio egin ohi ditugu, euskaraz bat eta gazteleraz bestea.
  • Bigarren liburukia: JARDUKETA FITXAK. Diru-laguntzak eskatzeko erabiliko dira fitxa hauek, esparru eta etapa ezberdinen arabera sailkatuta. Erabilera errazteko fitxak elebidunak dira.

Irisgarritasun Planaren irismena eta antolaketa malguak dira: hirigintzako udal teknikariekin batera definituko dira, herri bakoitzaren errealitatera egokitzeko asmoz.

Emakume eta Gizonen arteko Berdintasunaren Ikuspegitik Irungo HAPN-aren Diagnosia, Ebaluaketa eta Egokitzapena

(Leer el artículo en español)

Irungo Udalarentzat egindako txosten honen helburu nagusia genero ikuspegia Irungo Hiri Plangintza Nagusiaren berrikusketa prozesuan sartzea da. Hirigintza alorrean oinarrizko dokumentua den HAPN-an emakume eta gizonen arteko berdintasuna sustatzeko ezinbesteko aukera izan da, herritarren arteko genero desberdintasunak orekatzea erraztuko duten neurriak bultzatuz.

Aipatzekoa da lan honi ekin genionean plangintzaren dokumentuak jasoa zuela jadanik Hasierako Onespena. Beraz, gure lanaren onarpena Behin-behingo Onespenarekin batera egitea zen. Honek eragin handia izan zuen proposatutako metodologian eta honen ondorioz neurrien eraginkortasuna eta horiek aplikatzeko erraztasuna funtsezkoak izan ziren. Horrela, jada onartutakoarekin kontraesanean sartzea saihestu nahi zen, testuko ordenantzak ahalik eta modurik eraginkorrenean osatuz. Guzti hau posible izateko Hirigintza Plangintzako Arkitekta den Naiara Zabalarekin egindako elkarlan estua ezinbestekoa izan zen, berarekin adostu bait genituen jarraibide nagusiak.

Street Art By SmugOne, in Glasgow

Ordurarte landutako Plangintzaren azterketa egin genuen, irizpide barneratzaileak sartzeko mesedegarri izan zitezkeen puntuak arautegian detektatu ahal izateko. Jarraitutako pausoak ondorengo hauek izan ziren:

  • Plangintza Nagusia genero eta egunerokotasunaren ikuspegitik aztertu,

  • Neurri zuzentzaileak proposatu,

  • Artikuluen alternatiba gisa testu bat edo dagozkion fitxak proposatu,

  • Proposatutako horrek hirigintzako arautegian duen eragina aztertu.

Amaierako dokumentu gisa, txosten honek Irungo Plangintza Nagusiaren behin-betiko idazketan zer-nolako eragina duen ebaluatzeko gida bat egin genuen.

Proposatu genituen neurri zuzentzaile nagusiak hiru alorretan bana ditzakegu:

  1. Espazio publikoan eragina dutenak

  • Oinezkoen guneak diseinatzeko irizpideak aldatzea: Irisgarritasun Legea gainditu eta haratago joan, oinezkoek hiriaren erabilpen erosoagoa egin dezaten.

  1. Ekipamendu publikoetan oinarritutakoak

  • Ekipamendu publikoen erabilerarako baldintzak aldatzea, gizarte-sareak sustatu eta eguneroko bizimodua erraztu dezaten.

  • Merkataritza eta industria guneetako aparkalekuetan oinezkoen segurtasuna bermatzeko beharrezkoak diren arauak finkatzea.

  1. Etxebizitza alorrekoak

  • Eraikuntza Aprobetxamendua zenbatzeko irizpideak aldatzea: eraikita dauden etxebizitzetako baldintzak hobetzea erraztu eta berrietarako irizpideak aldatzea, eguneroko bizitza erraztean oinarritu daitezen.

  • Erabilera Baimenduak ezartzeko araubide orokorra aldatzea: etxebizitza bloke berri bakoitzeko behe solairuan haur-kotxe, erosketa-orga, gurpil-aulki motordunak eta antzerakoak gordetzeko lokal bat eskaini beharko da, adibidez.

  • Etxebizitzetako Bizigarritasun baldintzak aldatzea: etxebizitza bat diseinatzerakoan kontutan hartzen diren zenbait baldintza aldatzea, adibidez, biltegiratze minimoak gainditzea, sukaldeetako biltegi eta lan azalerak segurtasunaren ildotik bermatzea edo eta familia mota ezberdinen egiturara molda daitezken etxebizitza tipologiei bidea erraztea.

Irungo Udaleko Hirigintza Plangintza sailarekin egindako elkarlanari esker, proposatutako artikulu guztiak Planean txertatu dira. Honek bide berriak ireki dizkio Emakume eta Gizonezkoen arteko berdintasunaren alorrean egin ohi diren lanei eta eraginkortasunaren alde egindako apostu honen emaitzak hurrengo urteetan ikusiko ditugu.

Txosten hau eta HAPN-ko beste dokumentuak, udal webgunean.