Eguneroko bizitzarako arkitektura eta hirigintza. Hitzaldia DAGET-en

Donostiako Arkitektura Eskolako Berdintasun Batzordeak antolatutako “Eguneroko bizitzarako arkitektura eta hirigintza” jardunaldietan parte hartzeko aukera izan dugu.

kartela_def

Bertan genero ikuspegia plangintzan txertatzeari buruz ditugun bi esperientziak kontatu ditugu:

  • Irungo HAPNaren Diagnostikoa, Ebaluazioa eta Egokitzapena Genero Ikuspegitik
  • Bilboko HAPOaren Aurrerapenean Genero Ikuspegia txertatzea

Ondorengo aurkezpenean ikus dezazue aurkezpena.

Hitzaldian aipatzen diren kontzeptuak hobeto ulertzeko bibliografia txiki bat prestatu genuen. Hementxe duzue eskura:

Bibliografia labur osatugabea

Irunen egindako txostena, berriz, lotura honetan eskura dezakezue:

Irungo HAPNaren Diagnostikoa, Ebaluazioa eta Egokitzapena Genero Ikuspegitik

Eta hemen gaztelaniaz:

Diagnóstico, Evaluación y Adecuación del PGOU de Irun en relación a la Igualdad de Mujeres y Hombres

Andoaingo kaleak denontzat BERDIN (=)

Gaur aurkeztu dugu Andoaingo kaleak denontzat BERDIN (=), genero ikuspegitik herrian hobetu beharreko puntuen mapa osatzeko prozesua. Ekimen honetan Elhuyar Aholkularitzarekin elkarlanean arituko gara eta Andoaingo Berdintasunerako II. Planeko ‘Herri Barneratzailea’-ri dagokion programaren barnean kokatzen da egitasmoa.   Andoain-diptikoa   Andoaingo elkarbizitza espazio publikoan nola ematen den aztertzeko lau ardatzetan zentratuko gara:

  • Segurtasuna
  • Mugikortasuna eta irisgarritasuna
  • Emakumeen presentzia espazio publikoan
  • Eguneroko bizitzarako ekipamenduak

Horretarako bost bilera-tailer ezberdin antolatu ditugu. Bilera horietan, genero ikuspegitik hirigintza lantzeko bideei buruz hitz egingo dugu kolektibo ezberdinekin, ondoren Andoaingo kalee azterketa bat egiteko.

  • Azaroak 17, 18:30tan. Gaztetxean, +18 gazteak
  • Azaroak 18, 17:00tan. Bertxin egoitzan, +60.
  • Azaroak 20, 18:00tan Gazte Lokalean, bertako erabiltzaileekin.
  • Azaroak 24, 18:30tan. Urigainen, Berdintasun Kontseiluarekin.
  • Azaroak 26, 18:30tan. Basteron, interesa duen herritar ororekin.

Informazio gehiagorako, Andoaingo Udalarekin harremanetan jarri, eta jarraitu ekimena facebook edo twitter bitartez.

Hiriak, guztiontzat berdin?

Normalean generoari buruz hitzegiten dugun arren, espazio publikoari dagokionez generazioak ere garrantzi handia du. Generazio esaterakoan adin guztiei buruz ari gara, noski, generoa aipatzerakoan genero aniztasunaz ari garen bezalaxe. Horrela soilik uler dezakegulako guztion hiria edo Urbes for All.

helduak kalean

Adin desberdinak, gaitasun desberdinak, pertzepzio desberdinak, behar desberdinak espazio-denbora berean: espazio publikoan.

Azken finean, espazio publikoa guztiona den heinean ahalik eta pertsona gehienen beharrei egokitu beharra du: guztion eskubidea da. Halere, oraindik mesede gisa ikusi ohi da desgaitu-fisikoentzat aparkalekuak jartzea eta luxuzkoa iruditzen zaigu familiei zuzuendutako aparkalekuak jartzea, Europako zenbait herrialdetan normalizatuta egon arren. Zer esanik ez arrapalei buruz: legeak malda zehatz eta helduleku bikoitzak behartu arren, oraindik orain, zenbait arrapala harriskuz beterik daude. Eta ez, bigarren heldulekua, hor behean gelditzen dena ez da soilik gurpildun aulkian doazen gutxi horientzat: jende baxua, haurrak eta jende helduarentzat ere balio dute.

Haur eta adinduentzat erosoa den hiria, guztiontzat da eroso. Onar ditzagun, beraz, diseinu unibertsalak eskaintzen dizkigun onurak.

jendea

elgoiBERDIN, laburpena

“elgoiBERDIN, jolasa eta generoa Elgoibarko kaleetan” oso lantegi interesgarria izan da: aurreikusten genituen portaera batzuk baieztatzeaz gain, ikuspuntu ezberdin asko partekatu ahal izan ditugu taldea.

elgoiBERDIN ez da bukatu: lehen pauso bat izan da. Lantegiko emaitzak blogeko bi sarrera hauetan ikus ditzakezue:

Emaitzak #01 Resultados

Emaitzak #02 Resultados

Laburpenaren kontakizuna berriz ondorengo storify honetan ikus dezakezue:

storify-elgoiberdin

elgoiBERDIN, resumen

“elgoiBERDIN, juego y género en las calles de Elgoibar” ha resultado ser un taller muy interesante: en el grupo hemos podido confirmar comportamientos que ya preveíamos, además de compartir puntos de vista muy innovadores sobre el tema.

elgoiBERDIN no ha terminado: este ha sido el primer paso. Podéis ver los resultados en las siguientes entradas del blog:

Emaitzak #01 Resultados

Emaitzak #02 Resultados

El relato del taller podéis verlo en el siguiente storify:

storify-elgoiberdin

elgoiBERDIN: juego y género en las calles de Elgoibar

Ya está en marcha elgoiBERDIN, iniciativa realizada junto con la Asociación de Madres y Padres Kalamua de la Herri Eskola de Elgoibar  y la financiación del Área de Igualdad del Ayuntamiento de Elgoibar.

Que el juego durante la infancia es una necesidad vital es una cuestión indudable. Pero, ¿utilizan el espacio público de igual forma las niñas y los niños? Y si no es así, ¿influye el hecho de jugar de forma diferente en su desarrollo? Las distintas iniciativas sobre actividad física, espacio público y género realizadas en Austria o Dinamarca y que ya hemos mencionado en el blog, han sido la semilla de este taller que proponemos realizar.

elgoiBERDIN

Os proponemos INVESTIGAR con nosotras/os: formaremos grupos y con el juego como excusa, observaremos las actividades que nuestras hijas e hijos realizan en la calle. Para ello además del papel y el boli podremos utizar el smartphone como herramienta para el estudio. En todo caso, el objetivo será analizar el juego en la calle desde la perspectiva de género.

“Diversos estudios, tras analizar los espacios escolares y su utilización, concluyen que la variable género es determinante. Así, entre otras cuestiones, se revela que en los patios y las zonas de recreo la distribución del espacio sigue siendo sexista y la jerarquía de los juegos, las actitudes de las niñas y niños o la falta de organización espacial del patio suele situar a los niños en el espacio central y arrinconar a las niñas.”

Plan Director para la coeducación y la prevención de la violencia de género en el sistema educativo

Departamento de Educación del Gobierno Vasco

 

elgoiBERDIN: Jolasa eta generoa Elgoibarko kaleetan

elgoiBERDIN lantegia martxan jarri dugu jadanik, Elgoibarko Herri Eskolako Kalamua Guraso Elkarteak  sustatu eta Elgoibarko Udaleko Berdintasun Sailak lagunduta.

Haurraren garapenean jolasak duen garrantzia funtsezkoa dela ezin dugu zalantzan jarri. Baina espazio publikoetan modu berean jolasten al dute neska eta mutilek? Eta horrela ez balitz, beraien garapenean ba ote du eraginik haurtzaroan desberdin jolasteak? Izan ere, aipatu izan ditugu Austria eta Danimarkan jarduera fisikoa, espazioa eta generoaren inguruan egin diren ikerketa desberdinak eta geure ingurunean zer gertatzen den jakiteko grina piztu zaigu.

elgoiBERDIN

Lantegi honen bidez guraso eta hezitzaileak IKERTZAILE bihurtzea proposatu dugu: taldeak osatu eta kaleko jolasa aitzaki hartuz, geure seme-alaben jarduerak aztertuko digutu kalean bertan. Horretarako,  papera eta boligrafoaz gain (metodo analogikoa, alegia) gaur egun ia denon eskutan dauden smartphone-ak erabiltzeko aukera ere izango dugu. Edozein kasutan helburua berdina izango da: kaleetako jolasak aztertzea genero ikuspegia oinarri hartuz.

“Zenbait azterlanek eskoletako espazioak aztertu dituzte, baita nola erabiltzen diren ere, eta ondorioztatu dute genero‐adierazlea erabakigarria dela. Garbi geratu da jolastokian eta jolasteko eremuetan espazioaren banaketa sexista dela oraindik ere. Jolasen hierarkiagatik, nesken eta mutilen jokabideengatik edo jolastokiaren espazioa antolatu gabe egoteagatik, mutilak erdialdean kokatzen dira eta neskak bazterretan.”

Hezkuntza‐sisteman hezkidetza eta genero‐indarkeriaren prebentzioa lantzeko gida plana

Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza Saila

 

Video: Genero Ikuspegia Hirigintzara aplikatuta | Perspectiva de Género aplicada al Urbanismo

Ondorengo bideo honetan genero ikuspegia hirigintzara aplikatzeari buruzko mahai inguru interesgarri bat ikus dezakezue. Bertan Zaida Muxí eta Rafa Rivera arkitektuek eta Lluisa Moret Sant Boi de Llobregat-eko Ongizate eta Hiritargo Saileko buruak adibide baten bitartez genero ikuspegiak hiri plangintzan dituen eraginak azalduko dizkigute. Alde batetik, udal honek aurrera eramandako egitasmo baten berri emango digute, partehartzean sustatu eta ikuspegi desberdinak kontutan izan dituen plaza baten birmoldaketari buruzkoa. Bestalde, gizartearen partehartzearen garrantziaz mintzatuko dira, espazio publikoek guztion beharrei erantzun diezaieten ezinbesteko baldintza dela adieraziz, edo eta etxebizitzen diseinuan erabiltzailearen beharrak kontutan izatearen garrantziaz.

Coloquio sobre la perspectiva de género aplicada al urbanismo entre Zaida Muxí, arquitecta, miembro del “Col.lectiu punt 6” y profesora de la Escuela Técnica Superior de Arquitectura de Barcelona; Lluïsa Moret, Teniente de Alcalde de Bienestar y Ciudadanía del Ayuntamiento de Sant Boi de Llobregat, en Barcelona; y Rafa Rivera, profesor de Urbanismo de la Universidad Politécnica de Valencia.

Eskola patioak eta generoaren arteko harremanak

Donostiako Ibai Ikastolan ezin izango da futbolean jolastu patio orduan astelehen, asteazken eta ostiraletan. Jende askorentzat harrigarria izango zen berri hau, baina ez da azken aldian irakurri dugun bakarra, ez eta gure inguruko lehen esperientzia gai honen inguruan: Ondarruko Zaldupe eskolan duela pare bat urte antzerako ekimen bat jarri zen martxan.

Eskola patioak funtsezkoak dira haurren gizarte garapenerako tresnak eta gorputz hezkuntza lantzeko. 2005-2007 urteetan Austriako 20 ikastetxetan “Eskola patioak eta generoaren arteko harremanak” ikerketa egin zuten, haur eta gazteen osasuna, eskolek neska eta mutilei eskaintzen dien baldintzekin alderatuz.

EskolaPatio-1

Izan ere, ingurumenak eragin handia du portaeran. Ikerketa honen oinarrizko galderak ondokoak ziren:

– Nola jokatzen dute jolas orduan neska eta mutilek patioan?

– Zeintzuk dira umeen patio jarduna baldintzatzen duten eragileak?

Ikerketaren metodologia, berriz, honako hau izan zen:

– Behaketa eta bido grabaketa 60 jolas ordutan.

– Irakasle eta ikasleekin elkarrizketak.

– Tailerrak 20 eskolatan.

EskolaPatio-2

Ikerketak azaleratu zituen ondorio nagusia neska eta mutilen portaera oso estereotipatua izan zen. Neska zein mutilentzat ingurune egokiak bultzatzeko eskola patioek ikuspuntu berritzaile eta pedagokikoekin bateratutako era askotako espazio irekiak eskaini beharko lituzkete, estereotipo horiei aurre egin ahal izateko.

Neska eta mutilen garapenerako eskola patioak sustatzea hiru puntu hauetan oinarritu beharko genuke, beti ere ikerketa honen arabera:

– ikasle eta irakasleen partehartzea patioen planifikazio eta erabileran

– espazioak ezberdintzea, mugimendu eta komunikaziorako, erlaxatzeko eta ikasteko

– egitura eta espazioen eragin desberdinak aztertu talde ezberdinetan (adin, genero, etnia,…) eta hauek kontutan izan

EskolaPatio-3

Gai konplexua denik ezin uka dezakegu, baina gure artean lehen pausoak ematen ari direla jakiteak asko pozten gaitu.